ตอบสั้นๆ ก่อน: ภาษีของโบนัส = ภาษีทั้งปีแบบรวมโบนัส − ภาษีทั้งปีแบบไม่รวมโบนัส แล้วหักส่วนต่างนั้นในเดือนที่จ่ายโบนัส อย่าเอารายได้เดือนที่มีโบนัสไปคูณ 12 เพราะจะเหมือนพนักงานได้โบนัสทุกเดือน ภาษีที่หักจะสูงเกินจริงมาก หลักเดียวกันใช้กับ OT ก้อนใหญ่ที่ได้เป็นครั้งคราว
อัปเดตล่าสุด: ตุลาคม 2569 · ตามหลักการคำนวณภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายของกรมสรรพากร
ตัวอย่าง: เงินเดือน 40,000 โบนัส 1 เดือน
ประกันสังคมเดือนละ 875 บาท (ทั้งปี 10,500) ค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000
| ไม่รวมโบนัส | รวมโบนัส 40,000 | |
|---|---|---|
| รายได้ทั้งปี | 480,000 | 520,000 |
| หักค่าใช้จ่าย (สูงสุด 100,000) | 100,000 | 100,000 |
| หักลดหย่อน | 70,500 | 70,500 |
| เงินได้สุทธิ | 309,500 | 349,500 |
| ภาษีทั้งปี | 8,450 | 12,450 |
ภาษีของโบนัส = 12,450 − 8,450 = 4,000 บาท เดือนที่จ่ายโบนัสจึงหัก 704.17 (ภาษีเงินเดือนปกติ) + 4,000 = 4,704.17 บาท
สังเกตว่าค่าใช้จ่าย 50% ถึงเพดาน 100,000 แล้วตั้งแต่ไม่รวมโบนัส โบนัสจึงไม่ได้ลดค่าใช้จ่ายเพิ่ม ทั้งก้อนกลายเป็นเงินได้สุทธิที่เสียภาษีอัตรา 10%
ถ้าคูณ 12 ทั้งเดือนจะเป็นยังไง
เดือนที่มีโบนัส รายได้ 80,000 × 12 = 960,000 → ภาษีทั้งปี 72,900 → หักเดือนนั้น 6,075 บาท เทียบกับวิธีที่ถูก 4,704.17 บาท หักเกิน 1,370.83 บาทในเดือนเดียว พนักงานจะเห็นทันทีในสลิป และต้องรอขอคืนตอนยื่นภาษีปีถัดไป
หักภาษีเกิน ต้องทำยังไง
- ถ้ายังไม่สิ้นปี ใช้วิธีหักแบบสะสม เดือนถัดไปจะหักน้อยลงเองเพราะยอดที่หักไปแล้วเกินยอดที่ควรหักถึงเดือนนั้น
- ถ้าสิ้นปีแล้วยังเกิน พนักงานขอคืนจากสรรพากรตอนยื่น ภ.ง.ด.90/91 นายจ้างไม่ต้องคืนเงินเอง แต่ต้องออก 50 ทวิ ด้วยยอดที่หักจริง
OT ก้อนใหญ่ใช้หลักเดียวกัน
OT ที่ได้เป็นครั้งคราวคิดเหมือนโบนัส คือรวมเป็นรายได้ของปีครั้งเดียว ไม่คูณ 12 รายละเอียดการคิดภาษีรายเดือนและตัวอย่าง OT อยู่ใน ภาษีเงินเดือนคิดยังไง
ทำใน Excel
แยกคอลัมน์โบนัสออกจากรายได้ประจำ แล้วประมาณรายได้ทั้งปีจาก รายได้สะสมจริงถึงเดือนนี้ + รายได้ประจำ × จำนวนเดือนที่เหลือ โบนัสที่จ่ายไปแล้วอยู่ในรายได้สะสมครั้งเดียว ไม่ถูกคูณซ้ำ
รายได้ทั้งปีที่ประมาณ =รายได้สะสมถึงเดือนนี้+(เงินเดือน+รายได้ประจำ)*เดือนที่เหลือคู่มือเงินเดือนครบทุกเรื่องสำหรับเจ้าของธุรกิจที่ทำเงินเดือนเอง: ทำเงินเดือนด้วย Excel หรือโปรแกรมสำเร็จรูป
ไฟล์ Sheetable Payroll แยกโบนัส เบี้ยเลี้ยง รายได้อื่น และรายการหักก่อนคำนวณภาษีเป็นคนละคอลัมน์ ประมาณรายได้ทั้งปีโดยไม่คูณ OT และโบนัสซ้ำ และในรุ่น Auto Time Pro กับ Quick Total Pro มีคอลัมน์ภาษีจริงทั้งปีเทียบกับที่หักไว้ ให้เห็นว่าหักเกินหรือขาดเท่าไร
คำถามที่พบบ่อย
คิดภาษีทั้งปีแบบรวมโบนัส ลบด้วยภาษีทั้งปีแบบไม่รวมโบนัส ส่วนต่างคือภาษีของโบนัส หักในเดือนที่จ่ายโบนัส
ไม่มีอัตราตายตัว ขึ้นกับว่าโบนัสทำให้เงินได้สุทธิทั้งปีขยับไปอยู่ขั้นภาษีไหน เช่น ถ้าเงินได้สุทธิอยู่ช่วง 300,001–500,000 บาท โบนัสส่วนนั้นเสีย 10%
ได้ ถ้ายังไม่สิ้นปี เดือนถัดไปจะหักน้อยลงเมื่อใช้วิธีหักแบบสะสม ถ้าสิ้นปีแล้ว พนักงานขอคืนจากสรรพากรตอนยื่นภาษีประจำปี
แหล่งข้อมูล
- กรมสรรพากร: วิธีคำนวณภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายสำหรับเงินได้ตามมาตรา 40(1)
- กรุงศรี: วิธีคำนวณภาษีขั้นบันได 2569
บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อช่วยคำนวณ ไม่ใช่คำปรึกษาทางภาษี