ภาษีเงินเดือนคิดยังไง: ทำไมแต่ละเดือนหักไม่เท่ากัน (พร้อมตัวอย่าง 5 ขั้น)

ตอบสั้นๆ ก่อน: ภาษีเงินเดือนที่นายจ้างหักแต่ละเดือน มาจากการประมาณภาษีทั้งปีของพนักงานคนนั้น แล้วแบ่งหักเป็นรายเดือน ขั้นตอนคือ ประมาณรายได้ทั้งปี → หักค่าใช้จ่าย 50% (ไม่เกิน 100,000) → หักค่าลดหย่อน → คิดภาษีอัตราขั้นบันได → แบ่งหัก แต่ละเดือนหักไม่เท่ากันได้ เพราะรายได้จริงเปลี่ยน เช่น เดือนที่มี OT โบนัส หรือคนที่เข้างานกลางปี

อัปเดตล่าสุด: ตุลาคม 2569 · อัตราภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาตามประมวลรัษฎากร ตรวจการเปลี่ยนแปลงค่าลดหย่อนทุกปี

5 ขั้นคิดภาษีเงินเดือน

ตัวอย่าง: เงินเดือน 40,000 บาท ไม่มีรายได้อื่น หักประกันสังคมเดือนละ 875 บาท

ขั้น	วิธีคิด	ตัวเลข
1. รายได้ทั้งปี	40,000 × 12	480,000
2. หักค่าใช้จ่าย	50% ไม่เกิน 100,000	− 100,000
3. หักค่าลดหย่อน	ส่วนตัว 60,000 + ประกันสังคม 10,500	− 70,500
4. เงินได้สุทธิ → ภาษีทั้งปี	309,500 → ตามตารางขั้นบันได	8,450
5. หักต่อเดือน	8,450 ÷ 12	704.17

ตารางอัตราภาษีขั้นบันได

เงินได้สุทธิ	อัตรา
0 – 150,000	ยกเว้น
150,001 – 300,000	5%
300,001 – 500,000	10%
500,001 – 750,000	15%
750,001 – 1,000,000	20%
1,000,001 – 2,000,000	25%
2,000,001 – 5,000,000	30%
เกิน 5,000,000	35%

จากตัวอย่าง: 150,000 แรกยกเว้น · 150,001–300,000 เสีย 5% = 7,500 · ส่วนที่เกิน 300,000 อีก 9,500 เสีย 10% = 950 · รวม 8,450

ทำไมแต่ละเดือนหักไม่เท่ากัน

1. เดือนที่มี OT หรือโบนัส รายได้ทั้งปีที่ประมาณไว้สูงขึ้น ภาษีที่ต้องหักถึงเดือนนั้นจึงเพิ่ม
2. คนที่เข้างานกลางปี รายได้ทั้งปีน้อยกว่า 12 เดือน ภาษีทั้งปีต่ำกว่า ต้องคิดจากเดือนที่ทำงานจริง
3. มีการขึ้นเงินเดือน ภาษีที่เหลือของปีต้องคิดใหม่
4. วิธีหักแบบสะสม คือดูว่าถึงเดือนนี้ควรหักรวมเท่าไร แล้วลบส่วนที่หักไปแล้ว ทำให้ยอดปรับตัวเองทุกเดือน และเดือนสุดท้ายปรับให้ครบปี

จุดที่คนทำ Excel เองพลาดบ่อยที่สุด: คูณ 12 ทั้งเดือน

ถ้าเดือนมีนาคมพนักงานคนเดิมได้ OT 10,000 บาท แล้วเอารายได้เดือนนั้น (50,000) คูณ 12 เป็นรายได้ทั้งปี:

วิธี	รายได้ทั้งปีที่ใช้	ภาษีทั้งปีที่ได้	ผล
คูณ 12 ทั้งเดือน	600,000	20,450 (เดือนนั้นหัก 1,704.17)	หักเกินมาก เพราะสมมติว่าได้ OT ทุกเดือน
นับ OT แค่ครั้งเดียว	490,000	9,450	ภาษีทั้งปีเพิ่มจากเดิมแค่ 1,000

OT 10,000 บาทที่ได้ครั้งเดียว ทำให้ภาษีทั้งปีเพิ่ม 1,000 บาท ไม่ใช่เพิ่มเดือนละ 1,000 บาท เรื่องโบนัสอ่านต่อใน หักภาษีโบนัส

ข้อจำกัดที่ต้องรู้

• นายจ้างรู้แค่ค่าลดหย่อนที่พนักงานแจ้ง ถ้าพนักงานมีค่าลดหย่อนอื่น (คู่สมรส บุตร ประกัน) และแจ้งผ่านแบบ ล.ย.01 นายจ้างนำมาคิดได้
• ภาษีที่หักทั้งปีเป็นการประมาณ ภาษีจริงพนักงานคำนวณเองตอนยื่น ภ.ง.ด.90/91 หักเกินขอคืนได้ หักขาดต้องจ่ายเพิ่ม
• ยอดที่หักจริงแต่ละเดือนต้องนำส่งใน ภ.ง.ด.1

ทำใน Excel

สูตรภาษีขั้นบันไดในเซลล์เดียว ใช้ได้ตั้งแต่ Excel 2016 (N5 คือเงินได้สุทธิทั้งปี):

=SUMPRODUCT(--(N5>{150000,300000,500000,750000,1000000,2000000,5000000}),N5-{150000,300000,500000,750000,1000000,2000000,5000000},{0.05,0.05,0.05,0.05,0.05,0.05,0.05})

สูตรนี้คิดแบบอัตราส่วนเพิ่ม: ทุกขั้นที่เงินได้เกิน บวกเพิ่ม 5% ของส่วนที่เกิน ผลรวมจะเท่ากับตารางขั้นบันได ลองใส่ 309,500 จะได้ 8,450

คู่มือเงินเดือนครบทุกเรื่องสำหรับเจ้าของธุรกิจที่ทำเงินเดือนเอง: ทำเงินเดือนด้วย Excel หรือโปรแกรมสำเร็จรูป

คำถามที่พบบ่อย

แหล่งข้อมูล

• กรมสรรพากร: วิธีคำนวณภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายสำหรับเงินได้ตามมาตรา 40(1)
• กรุงศรี: วิธีคำนวณภาษีขั้นบันได 2569

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อช่วยคำนวณ ไม่ใช่คำปรึกษาทางภาษี