ตอบสั้นๆ ก่อน: พนักงานรายเดือนที่ขาดงานหรือลาโดยไม่ได้รับค่าจ้าง หักได้วันละ เงินเดือน ÷ 30 ลาครึ่งวันหักครึ่งหนึ่ง เช่น เงินเดือน 15,000 ขาด 1 วันหัก 500 ขาดครึ่งวันหัก 250 แต่ห้ามหักวันลาที่กฎหมายให้ได้รับค่าจ้าง คือ ลาป่วยไม่เกิน 30 วันทำงานต่อปี และลากิจไม่เกิน 3 วันทำงานต่อปี
อัปเดตล่าสุด: ตุลาคม 2569 · ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน ระเบียบของบริษัทให้สิทธิ์มากกว่านี้ได้ แต่ให้น้อยกว่าไม่ได้
วันไหนหักได้ วันไหนห้ามหัก
| กรณี | หักเงินได้ไหม |
|---|---|
| ลาป่วย ไม่เกิน 30 วันทำงานต่อปี | ห้ามหัก ต้องจ่ายค่าจ้าง |
| ลากิจ ไม่เกิน 3 วันทำงานต่อปี | ห้ามหัก ต้องจ่ายค่าจ้าง |
| ลาพักร้อนตามสิทธิ์ | ห้ามหัก |
| ลาป่วยหรือลากิจเกินสิทธิ์ (ถ้าระเบียบบริษัทไม่ให้เพิ่ม) | หักได้ |
| ลาไม่รับค่าจ้างที่ตกลงกัน | หักได้ |
| ขาดงานโดยไม่แจ้ง | หักได้ |
ตัวอย่าง: เงินเดือน 15,000 (วันละ 500)
| เหตุการณ์ในเดือน | หัก |
|---|---|
| ขาดงาน 1 วัน | 500 |
| ลาไม่รับค่าจ้างครึ่งวัน | 250 |
| ลาป่วย 2 วัน (ปีนี้ยังไม่เกิน 30 วัน) | 0 |
| ลากิจครั้งที่ 4 ของปี 1 วัน (เกินสิทธิ์) | 500 |
| รวมเดือนนี้ | 1,250 |
เงินเดือนเดือนนี้ = 15,000 − 1,250 = 13,750 บาท ประกันสังคมคิดจาก 13,750 ไม่ใช่ 15,000
หาร 30 เสมอ ไม่ว่าเดือนนั้นมีกี่วัน ส่วนพนักงานรายวันไม่ต้องหัก เพราะจ่ายตามวันที่มาทำงานอยู่แล้ว แต่ต้องจ่ายวันลาป่วยและลากิจตามสิทธิ์ ดู พนักงานรายวันทำงานวันหยุดนักขัตฤกษ์
เรื่องหักค่ามาสาย: ต้องระวัง
กฎหมายจำกัดการหักเงินจากค่าจ้างไว้เฉพาะบางกรณี เช่น ภาษี ประกันสังคม หนี้ตามที่ลูกจ้างยินยอม การไม่จ่ายค่าจ้างสำหรับเวลาที่ไม่ได้ทำงานจริง ต่างจากการหักเงินเป็นค่าปรับ ถ้าสาย 10 นาทีแล้วหักครึ่งวัน มีความเสี่ยงถูกมองว่าเป็นการหักค่าจ้างที่กฎหมายไม่อนุญาต ถ้าบริษัทมีนโยบายเรื่องมาสาย ควรตรวจกับผู้เชี่ยวชาญด้านแรงงานก่อน
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- หักวันลาป่วยตั้งแต่วันแรก ทั้งที่ยังไม่เกิน 30 วันต่อปี
- หารด้วยวันทำงานของเดือน เช่น หาร 22 วัน ทำให้หักมากกว่าหาร 30
- ลืมคิดประกันสังคมจากเงินเดือนหลังหัก ทำให้หักประกันสังคมเกิน
- ไม่บันทึกประเภทการลา สิ้นปีนับไม่ได้ว่าใครลาป่วยหรือลากิจไปแล้วกี่วัน
ทำใน Excel
ใส่จำนวนวันที่หัก (รองรับครึ่งวัน) ในคอลัมน์ H5 แล้ว:
หักขาดงาน =IF(C5="รายเดือน",ROUND(D5/30*H5,2),0)
เงินเดือนเดือนนี้ =D5-I5D5 เงินเดือน I5 ยอดหัก ใช้การตรวจข้อมูล (Data Validation) ให้ H5 ใส่ได้ 0 ถึง 30 และขึ้นสีแดงเมื่อใส่เกินจำนวนวันทำงาน ส่วนการนับว่าใครใช้สิทธิ์ลาป่วยไปกี่วันแล้ว ต้องมีทะเบียนการลาแยกต่างหาก
คู่มือเงินเดือนครบทุกเรื่องสำหรับเจ้าของธุรกิจที่ทำเงินเดือนเอง: ทำเงินเดือนด้วย Excel หรือโปรแกรมสำเร็จรูป
ไฟล์ Sheetable Payroll มีช่องใส่วันขาดงาน/ลาไม่รับค่าจ้างที่รองรับครึ่งวัน หักแบบหาร 30 คิดประกันสังคมจากเงินเดือนหลังหัก และมีรายงานประวัติการลา-ขาดงานรายคนทั้งปี ไฟล์ไม่ได้คุมสิทธิ์วันลาคงเหลือ คุณเป็นคนตัดสินว่าวันไหนหัก
คำถามที่พบบ่อย
หักวันละเงินเดือน ÷ 30 คูณจำนวนวันที่ขาดหรือลาไม่รับค่าจ้าง เช่น เงินเดือน 15,000 ขาด 2 วัน หัก 1,000 บาท
หักครึ่งหนึ่งของค่าจ้างรายวัน เงินเดือน 15,000 ค่าจ้างวันละ 500 ลาไม่รับค่าจ้างครึ่งวันหัก 250 บาท
ไม่ได้ ถ้าลาป่วยไม่เกิน 30 วันทำงานต่อปี นายจ้างต้องจ่ายค่าจ้าง หักได้เฉพาะส่วนที่เกินสิทธิ์ และระเบียบบริษัทไม่ได้ให้เพิ่ม
หักได้เฉพาะกรณีที่กฎหมายอนุญาต เช่น ภาษี ประกันสังคม และรายการที่ลูกจ้างยินยอม ส่วนวันที่ขาดงานหรือลาไม่รับค่าจ้างคือการไม่จ่ายค่าจ้างสำหรับวันที่ไม่ได้ทำงาน
แหล่งข้อมูล
- พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 32, 34, 57, 57/1 และ 76
- FlowAccount: ลากิจคืออะไร
บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อช่วยคำนวณ ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย